‘De onderhandelaars in het Catshuis gaan eruit komen’, voorspelde ik nog in mijn vorige blog. Tja. Inmiddels zijn we zeven weken verder en ben ik net zo verbouwereerd als heel Nederland. Ik waag me maar niet aan bespiegelingen hoe het allemaal zover heeft kunnen komen. In de eerste plaats staan de dagbladen al bol van de reconstructies, ten tweede vind ik een andere vraag belangrijker: hoe nu verder? En wat kun je als lobbyist doen? In deze nieuwe blog beschrijf ik hoe je in drie stappen je stem kunt laten gelden in verkiezingstijd.
Tweede Kamerverkiezingen: bijna altijd onverwacht
In principe hebben we in ons land eens per vier jaar Tweede Kamerverkiezingen. Politieke partijen hebben dan ook in principe ruim de tijd om een programmacommissie in te stellen. Zo’n commissie hanteert in principe de koninklijke weg (uitgebreide consultaties van leden, afstemming met diverse maatschappelijke groeperingen) alvorens een (concept)programma te presenteren.
Dat klinkt aardig, maar de praktijk is weerbarstiger. Sinds 1998 heeft geen kabinet de rit uitgezeten. Telkens weer waren er vervroegde Kamerverkiezingen, waardoor partijen in een mum van tijd verkiezingsprogramma’s in elkaar moesten draaien en snelsnel kandidatenlijsten moesten opstellen. Dat is ook nu weer het geval. Niks koninklijke weg dus: zo snel mogelijk aan de slag, zodat de leden het verkiezingsprogramma tijdig kunnen vaststellen.
Een goed lobbyist springt hier tijdig op in. Mijn ervaring is dat je in verkiezingstijd in drie stappen je stem kunt laten gelden.
Stap 1: formuleer je verkiezingsboodschappen
Begin in eigen huis. Breng op zo kort mogelijke termijn de belangrijkste mensen binnen je bedrijf of organisatie bij elkaar. Formuleer gezamenlijk een paar bondige boodschappen, die als het ware zo in een verkiezingsprogramma opgenomen kunnen worden. Belangrijk is om een context toe te voegen aan je voorstellen: welke maatschappelijke problemen worden ermee opgelost? Wat gaat er mis als de politiek deze ideeën niet overneemt? Wat kosten je plannen? Wat leveren ze op?
Stap 2: breng de programmacommissies in kaart
Breng tegelijkertijd in kaart hoe de politieke partijen de komende maanden hun interne processen gaan organiseren. Via hun sites is doorgaans vrij eenvoudig na te gaan wie in de programmacommissie zitting hebben, wanneer het conceptprogramma wordt gepresenteerd en wanneer de leden tot definitieve vaststelling zullen overgaan.
Stap 3: ga in gesprek
Zoals gezegd: iedere partij zal worstelen met de krappe voorbereidingstijd. Toch zullen de programmacommissies proberen om zo veel mogelijk input van binnen en van buiten de partij mee te nemen in hun voorbereidingen. Leg dan ook contact met de commissies en probeer een afspraak met een of meerdere commissieleden te maken.
Breng in dat gesprek (reken op niet veel meer zendtijd dan een halfuur à een uur) je verkiezingsboodschappen naar voren tegen de achtergrond van de bredere bedrijfsvisie. Laat je belangrijkste boodschap achter.
Tip: benader alle partijen
Een gesprek met de programmacommissie zal vast niet in alle gevallen lukken; sommige partijen ontbreekt het aan tijd om gesprekken te voeren, andere willen niet in gesprek of slechts met een heel beperkte groep. Stuur je input daarom naar alle partijen waarvan je mag verwachten dat ze straks in de Tweede Kamer vertegenwoordigd zijn. Zo’n brede benadering is een absolute must: het politieke landschap is zo verbrokkeld dat er nu geen zinnig woord te zeggen is over de samenstelling van de nieuwe coalitie.
Zijn je boodschappen uiteindelijk onvoldoende terug te vinden in de programma’s? Een gemiste kans, maar niet per definitie rampzalig. Wat uiteindelijk telt, is het regeerakkoord van het nieuwe kabinet. En ook bij de totstandkoming van dat akkoord zijn er meer lobbymogelijkheden dan menigeen denkt…
Door Jacques Bettelheim, Director Public Affairs bij Fleishman-Hillard Amsterdam. Jacques heeft bijna dertig jaar ervaring in communicatie en public affairs, zowel aan bureauzijde als voor belangenorganisaties. Hij is goed ingevoerd in politiek Den Haag, kent de ontwikkelingen in de wereld van de gezondheidszorg.
